Хужир буланд баавгай айлын гэрт орж, хүний аминд хүрчээ — Иргэдийг сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна
Баянзүрх дүүргийн 35 дугаар хорооны нутаг дэвсгэр, Хужир буланд баавгай суурьшлын бүсэд нэвтэрч, айлын гэрт орсон ноцтой хэрэг гарчээ.
Тодруулбал, суурин газраас алслагдсан хэсэгт байрлах айлд баавгай орж, 40 гаруй насны эрэгтэй хүний аминд хүрсэн бөгөөд 50 орчим насны эмэгтэй хүнд гэмтэл авч, эмнэлэгт хүргэгдэн эмчлүүлж байгаа талаар мэдээлж байна.
Хэрэг гарсан газрын нөхцөл байдал болон баавгай суурьшлын бүсэд хэрхэн нэвтэрсэн шалтгааныг холбогдох байгууллагууд тогтоож байгаа аж.
Ийм төрлийн тохиолдол нь хотын зах, уулын ам, ой модтой залгаа бүсэд амьдарч буй иргэдийн хувьд зэрлэг амьтантай санамсаргүй таарах эрсдэл нэмэгдэж байгааг анхааруулж байна.
Баавгай харагдвал юу хийх вэ?
Хамгийн чухал нь баавгайг ойртох, хөөх, зураг авах гэж дагах, чулуу шидэх, үргээх гэж оролдохгүй байх явдал юм.
Баавгай хүнийг хараагүй байхад нь таарвал аль болох чимээгүйгээр өөр чиглэлд холдож, амьтанд зай өгөх хэрэгтэй. Харин баавгай таныг анзаарсан бол сандрахгүй, гүйхгүй, огцом хөдөлгөөн хийхгүйгээр аажмаар ухарч холдох нь зөв. Баавгай хүнийг хөөж эхэлбэл гүйж зугтах нь эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг бөгөөд хүн баавгайг хурдаар гүйцэх боломжгүй.
Хэрэв ойр зайд таарвал тайван дуугаар ярьж, өөрийгөө хүн гэдгийг мэдэгдэх хэрэгтэй. Хүүхэдтэй хамт явж байгаа бол хүүхдээ өөрөөсөө салгахгүй, аль болох хүмүүс бөөгнөрч хамт байх нь зүйтэй.
Баавгай хоёр хөл дээрээ босох нь заавал дайрах гэж буй гэсэн үг биш бөгөөд орчноо илүү сайн ажиглаж, үнэрлэж, хүнийг таних гэж оролдож буй байдал байж болно. Гэхдээ энэ үед ч ойртох, зураг авах зэрэг үйлдэл хийхгүй байх шаардлагатай.
Баавгай айлын ойролцоо ирвэл
Суурьшлын бүсэд баавгай үзэгдсэн тохиолдолд иргэд өөрсдөө араас нь хөөж, барих, үргээх гэж оролдох ёсгүй.
Ялангуяа:
- гэр, байшин руу орох гэж оролдож байгаа;
- хашаа, малын хашаа саравчны ойролцоо байгаа;
- хүнийг дагаж байгаа;
- зам, гудамж, айлын хашаанд орж ирсэн;
- догшин авир гаргаж байгаа;
- хүн рүү ойртож байгаа
тохиолдолд тухайн газраас нэн даруй аюулгүй зайд гарч, холбогдох байгууллагад мэдээлэх нь зүйтэй.
Мөн баавгайг олж хараад олон хүн цуглаж зураг, бичлэг хийх нь аюултай. Амьтныг тойрч бүслэх, гарах замыг нь хаах нь хамгаалах зан авир гаргаж, хүн рүү дайрах эрсдэлийг нэмэгдүүлж болзошгүй.
Хоол хүнс, хог хаягдлаа ил задгай орхихгүй байх
Баавгай хүний суурьшлын бүс рүү орж ирэх нэг шалтгаан нь хоол хүнсний үнэр байж болно.
Иймээс уулын ам, ой модтой ойролцоо амьдардаг айл өрхүүд:
- хоол хүнсний үлдэгдэл, хог хаягдлыг ил задгай орхихгүй байх;
- малын сэг зэмийг айлын ойролцоо үлдээхгүй байх;
- мах, өөх тос болон хүчтэй үнэртэй хүнсийг гадаа ил тавихгүй байх;
- хогийн сав, хүнсний хаягдлыг аль болох найдвартай хаалттай байлгах;
- нохой, малыг шөнө хараа хяналтгүй орхихгүй байх;
- хүүхдийг ганцааранг нь уул, ой, жалга руу явуулахгүй байх;
- өглөө эрт, орой үдэш ганцаараа явахдаа онцгой анхаарах
шаардлагатай.
Зэрлэг амьтан хүний хоол хүнс олж идэхэд дасах нь дараагийн удаа дахин суурьшлын бүс рүү орох эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг гэж мэргэжлийн байгууллагууд анхааруулдаг.
Ууланд явахдаа сонор сэрэмжтэй байя
Ой мод, уулын ам, голын сав, өтгөн ургамалтай газраар зорчихдоо ганцаараа явахгүй, боломжтой бол хэд хэдээрээ зорчих нь зүйтэй. Хүмүүсийн дуу чимээ баавгайд хүний ойртож байгааг урьдчилан мэдэх боломж олгодог. Ялангуяа үзэгдэх орчин хязгаарлагдмал өтгөн бут, жалга, голын эрэг зэрэгт гэнэт тулгарахаас сэргийлж хүн өөрийгөө мэдэгдэхүйц байдлаар явж болно.
Мөн чихэвч зүүж явахгүй, орчин тойрноо байнга ажиглах хэрэгтэй.
Баавгайн мөр, баас, идэш тэжээлийн үлдэгдэл зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл тухайн газарт цааш нэвтрэхгүй, өөр чиглэлд холдох нь хамгийн зөв сонголт.
Баавгай дайрах гэж оролдвол
Баавгай ойртож, дайрах шинж үзүүлсэн үед хамгийн түрүүнд гүйж болохгүй. Тайван байж, аажмаар ухарч, амьтанд гарах зам үлдээх хэрэгтэй.
Харин дайралт бодитоор эхэлсэн тохиолдолд нөхцөл байдал, баавгайн зан авираас хамаарч өөр арга хэмжээ шаардлагатай байдаг. Хамгаалалтын шинжтэй дайралтын үед газарт нүүрээрээ доош харж хэвтэн, хүзүү, нүүрээ гараараа хамгаалахыг зарим албан ёсны зөвлөмжид заадаг. Харин хүнийг мөрдөж, олз мэт дагаж байгаа шинжтэй довтолгооны үед идэвхтэй өөрийгөө хамгаалах шаардлагатай байж болно.
Гэхдээ хамгийн найдвартай хамгаалалт нь дайралтад хүргэхгүй байх буюу баавгайд хангалттай зай өгөх, ойртохгүй байх, хоол хүнсээр татахгүй байх, таарсан тохиолдолд мэргэжлийн байгууллагад яаралтай мэдээлэх явдал юм.
Иргэдэд анхааруулах нь
Хужир булан болон уулын ам, ой модтой залгаа суурьшлын бүсэд амьдарч буй иргэдийг ойрын өдрүүдэд онцгой сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна.
Баавгай харсан бол:
1. Ойртохгүй.
2. Зураг авах, бичлэг хийх гэж дагахгүй.
3. Гүйж зугтахгүй.
4. Хүүхэд, өндөр настан болон бусад хүмүүсийг аюулгүй газар оруулна.
5. Баавгайд гарах зай, зам үлдээнэ.
6. Аюулгүй болмогц холбогдох байгууллагад мэдээлнэ.
Хамгийн гол нь зэрлэг амьтантай таарсан үед “үргээчихье”, “зураг аваадхъя” гэж өөрсдөө ойртохгүй байх нь чухал. Нэг иргэний болгоомжгүй үйлдэл зөвхөн өөрийнх нь төдийгүй ойр орчмын бусад иргэдийн амь нас, эрүүл мэндэд аюул учруулж болзошгүй.
Иргэд та бүхэн өөрийн болон гэр бүлийнхээ аюулгүй байдлыг нэн тэргүүнд тавьж, баавгай үзэгдсэн тохиолдолд тухайн бүсээс холдон, мэргэжлийн байгууллагад яаралтай мэдээлнэ үү.