ШАТАХУУНЫ ХОМСДОЛ, ҮНИЙН ӨСӨЛТ ИРГЭДИЙН БУХИМДЛЫГ НЭМЭГДҮҮЛЖ БАЙНА
Улаанбаатар, 2026 оны аравдугаар сарын 3
Монгол Улсад шатахууны нийлүүлэлттэй холбоотой хүндрэл үргэлжилж, шатахуун түгээх станцуудын дараалал, үнийн өсөлт иргэдийн өдөр тутмын амьдралд шууд нөлөөлж байна.
Аравдугаар сарын 1-нд шатахууны хомсдол болон үнийн өсөлтийг эсэргүүцсэн иргэд төв талбайд жагсаж, шатахуун олдоц муудаж, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдэж байгаад анхаарал хандуулахыг шаардсан байна.
Шатахуун яагаад хүрэлцэхгүй болов?
Монгол Улсын шатахууны зах зээл импортын нийлүүлэлтээс өндөр хамааралтай. Сүүлийн өдрүүдэд АИ-92 бензиний нийлүүлэлт шахагдаж, дотоодын хэрэглээ өндөр хэвээр байгаа нь үнэ болон олдоцод эрсдэл нэмэгдүүлж байгаа талаар холбогдох албаныхан мэдээлжээ. Мөн ОХУ-ын шатахууны зах зээл дэх нөхцөл байдал Монголын нийлүүлэлтэд нөлөөлж байгаа талаар мэдээлсэн байна.
Есдүгээр сард Монголд 64,573 тонн АИ-92 орж ирсэн боловч эрэлт огцом нэмэгдсэн үед сарын хэрэглээ 75,000–80,000 тоннд хүрдэг гэж Ерөнхий сайд Н.Учрал мэдээлсэн байна.
Есдүгээр сарын 29-ний байдлаар улсын хэмжээнд АИ-92-ын 20,500 тонн буюу ойролцоогоор 10 хоногийн, дизель түлшний 85,600 тонн буюу 21 хоногийн нөөцтэй гэж Шатахууны шуурхай штабаас мэдээлж байв.
Үнэ хэдийд нэмэгдсэн бэ?
АИ-92 бензиний үнэ 2026 оны долдугаар сарын 15-наас литр тутамд 250 төгрөгөөр нэмэгдсэн. Тухайн үед үнийн өөрчлөлтийг ОХУ-аас нийлүүлж буй шатахууны хил үнэ өссөнтэй холбон тайлбарласан байна.
Үүнээс өмнө Улаанбаатар хотод энгийн АИ-92-ын жижиглэнгийн үнэ литр тутамд 2,590 төгрөг байсан гэж Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам мэдээлж байжээ.
Шатахууны үнэ нэмэгдэх нь зөвхөн автомашин эзэмшигчдийн зардалд нөлөөлөхгүй. Бараа бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийн зардал, нийтийн тээвэр, үйлдвэрлэл, үйлчилгээ зэрэг олон салбарт шууд болон шууд бусаар нөлөөлөх боломжтой.
Иргэдийн бухимдлыг юу нэмэгдүүлэв?
Энэ удаагийн нөхцөлд иргэдийн бухимдал зөвхөн үнийн өсөлтөөр хязгаарлагдахгүй байна.
Шатахуун авахын тулд удаан хугацаагаар дараалалд зогсох, зарим газарт шатахуун тасалдах, хүссэн хэмжээгээрээ авч чадахгүй байх зэрэг асуудал давхар гарч байгаа талаар мэдээллүүд гарсан. Ерөнхий сайд Н.Учрал аравдугаар сарын 2-нд шатахуун авахын тулд урт дараалалд зогсож, өндөр үнээр авч буй иргэдийн мэдээллийг онцолж, импортлогч компаниудад шатахууныг иргэдэд хүндрэлгүй түгээхийг үүрэг болгосон байна.
Өөрөөр хэлбэл, шатахууны үнэ өсөх болон шатахуун олдохгүй болох хоёр асуудал нэгэн зэрэг үүссэн нь хэрэглэгчдэд ирэх дарамтыг нэмэгдүүлж байна.
Засгийн газар ямар арга хэмжээ авч байна вэ?
Шатахууны нийлүүлэлтийг тогтворжуулахын тулд ОХУ-ын Роснефть болон бусад нийлүүлэгчдээс АИ-92, дизель түлш худалдан авах захиалга хийсэн бөгөөд БНХАУ, БНСУ-аас мөн шатахуун импортлохоор урьдчилсан захиалга хийсэн талаар Засгийн газар мэдээлсэн.
Гэвч нийлүүлэлт хэвийн болох хүртэл иргэдийн хувьд шатахууны олдоц, үнэ болон дарааллын асуудал анхаарлын төвд хэвээр байна.
Шатахууны үнэ яагаад бидний амьдралд шууд нөлөөлдөг вэ?
Шатахуун бол зөвхөн автомашины хэрэглээ биш.
Шатахуун → тээвэр → барааны өртөг → дэлгүүрийн үнэ → өрхийн зардал
гэсэн холбоосоор дамжин эдийн засгийн олон салбарт нөлөөлдөг.
Тиймээс шатахууны үнэ болон нийлүүлэлтийн асуудал удаан үргэлжилбэл иргэдийн автомашины зардлаас гадна хүнс, бараа бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний үнэд ямар өөрчлөлт гарах нь мөн анхаарах асуудал болж байна.
Одоогийн байдлаар гол анхаарал нь шатахууны нийлүүлэлтийг тогтворжуулах, хомсдолыг бууруулах, үнийн нөхцөл байдлыг тодорхой болгох асуудалд төвлөрч байна.