3.5 тэрбумын төсөв, АТГ-ын шалгалт, сайдын огцролт: Төсвийн мөнгөний асуудал дахин анхаарал татав
2026 оны төсвийн тодотголд “Гэрт ойрхон сургууль” арга хэмжээнд 50 тэрбум төгрөг тусгасантай холбоотойгоор Ерөнхий сайд Н.Учралын гэр бүлийн хамаарал бүхий “Их засаг кинг” сургуульд 3.5 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт төлөвлөсөн гэх асуудал олон нийтийн анхаарлыг татаж байна.
Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн 2026 оны төсвийн тодотголд “Гэрт ойрхон сургууль” арга хэмжээнд 50 тэрбум төгрөг тусгахаар танилцуулсан. Уг арга хэмжээний хүрээнд сургалтын орчныг сайжруулах, сургуулийн ачааллыг бууруулах зэрэг зорилт тавьсан байна.
Харин УИХ-ын байнгын хорооны гишүүдэд хүрсэн төсвийн задаргаанд Хан-Уул дүүрэгт байрлах “Их засаг кинг” сургуульд 640 хүүхдийн тооцооллоор 3.52 тэрбум төгрөгийн зардал тусгасан гэх мэдээлэл гарсан. УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун уг задаргааг олон нийтэд мэдээлж, асуудлыг хөндсөн байна.
Энэ асуудалтай холбоотойгоор Боловсролын яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Т.Ням-Очир “Их засаг кинг” зэрэг хувийн сургуулиудтай холбоотой санал, хүсэлтийн талаар тайлбар өгсөн байна. Дараа нь Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан уг сургууль өөрөө хүсэлт гаргаагүй гэж мэдэгдсэн талаар хэвлэлүүд мэдээлжээ.
Харин Ерөнхий сайд Н.Учрал уг санхүүжилтийг өөрийн гэр бүлийн зүгээс хүсэлт гарган шийдүүлсэн гэх агуулгыг үгүйсгэж, төсвийн задаргаатай холбоотой асуудлыг шалгуулахаар Авлигатай тэмцэх газарт хандахаа мэдэгдсэн. Тэрбээр гэр бүлийн зүгээс төсвөөс санхүүжилт хүссэн зүйл байхгүй гэж тайлбарласан байна.
Ийнхүү нэг талд төсвийн задаргаанд “Их засаг кинг” сургуульд 3.5 тэрбум гаруй төгрөгийн санхүүжилт туссан гэх мэдээлэл, нөгөө талд уг санхүүжилтийг хүссэн эсэх болон төсөвт хэрхэн орсон талаар төрийн байгууллагуудын тайлбар зөрж буй нөхцөл үүсээд байна.
Ерөнхий сайд Н.Учрал уг асуудлыг АТГ-аар шалгуулахаар хандсан нь төсвийн задаргаанд орсон мөнгөн дүн ямар шат дамжлагаар бий болсон, ямар байгууллага санал гаргасан, ямар үндэслэлээр тодорхой сургуульд хуваарилахаар тооцсон зэрэг асуудлыг баримтаар тогтоох боломжийг бүрдүүлж байна.
Тиймээс одоогоор 3.5 тэрбум төгрөгийг хууль бусаар зарцуулсан, эсвэл Ерөнхий сайд өөрөө уг мөнгийг чиглүүлсэн гэж эцэслэн дүгнэхээс өмнө шалгалтын үр дүн болон төсвийн холбогдох баримтыг хүлээх шаардлагатай.
Энэ асуудал олон нийтийн анхаарлын төвд байсан үед 2026 оны есдүгээр сарын 16-нд Ерөнхий сайд Н.Учрал Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд С.Амарсайхан болон тус яамны харьяа байгууллагуудын зарим удирдлагыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлсөн байна.
Засгийн газрын тайлбарт Хууль зүй, дотоод хэргийн салбарт үүссэн нөхцөл байдал нь төрийн тусгай чиг үүрэг хэрэгжүүлдэг салбарын хэвийн ажиллагаа болон олон нийтийн итгэлд нөлөөлөх хэмжээнд хүрсэн гэж үзсэн талаар мэдээлсэн байна.
Мөн С.Амарсайхан чөлөөлөгдөхийнхөө өмнө хууль сахиулах байгууллагатай холбоотой асуудлаар олон нийтэд байр сууриа илэрхийлсэн бөгөөд уг мэдэгдлийн агуулгын талаар улс төрийн маргаан үүссэн байна.
Ийнхүү есдүгээр сарын эхээр олны анхаарлыг татсан “Их засаг кинг” сургуулийн 3.5 тэрбум төгрөгийн асуудалтай зэрэгцэн Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдын чөлөөлөлт болон хууль сахиулах байгууллагатай холбоотой асуудал улс төр, олон нийтийн хэлэлцүүлгийн томоохон сэдэв болов.
Эдгээр хоёр үйл явдал цаг хугацааны хувьд ойролцоо өрнөсөн нь анхаарал татаж байгаа боловч сайдыг чөлөөлсөн шийдвэрийг 3.5 тэрбум төгрөгийн асуудлаас олон нийтийн анхаарлыг холдуулах зорилготой байсан эсэхийг одоогоор нотолсон баримт нийтэд ил болоогүй байна.
Харин хоёр асуудлын аль аль нь төрийн шийдвэр гаргалт, төсвийн зарцуулалт болон албан тушаалтнуудын хариуцлагатай холбоотой учраас холбогдох баримт, албан ёсны тайлбар, шалгалтын үр дүнгээр нь үнэлэх шаардлагатай байна.
Олон нийтийн анхаарлыг татаж буй гол асуултууд нь:
- “Их засаг кинг” сургуульд 3.5 тэрбум гаруй төгрөгийн зардал төсвийн задаргаанд ямар үндэслэлээр орсон бэ?
- Санхүүжилтийн санал, хүсэлтийг аль байгууллага гаргасан бэ?
- Ямар шалгуураар тухайн сургуулийг сонгосон бэ?
- Төсвийн задаргааг хэн боловсруулж, хэн баталгаажуулсан бэ?
- Уг мөнгө эцэслэн батлагдсан эсэх, хэрэв батлагдсан бол зарцуулагдсан эсэх?
- Ашиг сонирхлын зөрчлийн талаарх хууль, журмын шаардлага хангагдсан эсэх?
Эдгээр асуултад АТГ-ын шалгалт, УИХ-ын төсвийн баримт бичиг болон холбогдох яамдын албан ёсны тайлбар тодорхой хариу өгөх учиртай.
Одоогийн байдлаар “Их засаг кинг” сургуультай холбоотой 3.5 тэрбум төгрөгийн асуудалд талуудын тайлбар зөрж байгаа бөгөөд эцсийн хариуг холбогдох шалгалт, баримт нотолгоо тодорхойлох нөхцөлтэй байна.