Сүүлийн
жилүүдэд нийслэлд хэрэгжиж буй “дахин төлөвлөлт”, төрийн байгууллагуудын албан
хаагчдын нийгмийн баталгааг хангах зорилтот төслүүд, тансаг зэрэглэлийн хотхон
барих нэрийдлээр иргэдийн итгэлийг алдаж, хариуцлагагүй барилгын компаниудын
гарт залиланд өртсөн олон арван өрхийн асуудал шийдэгдэлгүй хөвөрсөөр байна.
Баянгол
дүүргийн 2 дугаар хорооны дахин төлөвлөлтийн ажлыг “Төгс Прогресс” ХХК гэх
компани авсан байна. “Төгс Прогресс” ХХК-ийн хувьд өмнөх төслүүд дээр олон
удаа шүүхийн маргаанд орж, иргэдийг хохироосон баримтууд байсаар атал 2025 оны
Нийслэлийн Засаг даргын А/1229 дүгээр захирамжаар дахин төсөл хэрэгжүүлэх эрх
авсан нь анхаарал татаж байна. Тус компаниас болж хохирсон олон иргэд 2019 оноос эхлэн иргэний анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан ч
өнөөдрийг хүртэл анхан шатны шүүхийн шийдвэр гараагүй байна. Хохирсон иргэд
нь нийслэл, агентлагын төрийн албан хаагч байх бөгөөд тэдний нийгмийн баталгааг
хангах зорилтын хүрээнд төрийн байгууллагын дарга нартай нь хуйвалдан ашгаа
хувааж, хэдэн төрийн албан хаагчаа залилсан хэрэг одоо ч иргэний анхан шатны
шүүхэд үргэлжилсээр... Тус компанийн хариуцагч талын өмгөөлөгч олон удаа янз
бүрийн шалтгаанаар шүүх хурлыг хойшлуулж, процессийг сунжруулсаар байгаа нь
хууль эрх зүйн сул орон зайг ашигласан залилангийн хэлбэр болж хувирчээ. Үүнд
өмгөөлөгчдийн холбоо, шүүх нь анхаармаар юм.
Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яам, нийслэлийн захиргаа, дүүргийн газрын албад иргэдийн гомдолд анхаарах чадвар сул, бодит шийдэл гаргахгүй, компаниудын талд илт зогсож байгаа нь иргэдийн дургүйцлийг төрүүлж байна. Хохирсон иргэдийн хэлж буйгаар “зарим албан тушаалтнууд барилгын компанийн удирдлагуудтай ашиг сонирхлын холбоотой, дахин дахин тендер, төсөл олгох хэлбэрээр авлигын сүлжээ бий болсон” гэж үзэж байна. “Ийм компаниуд гэрээгээ биелүүлэхгүй, хууль зөрчсөн байхад дараагийн төсөл авдаг. Энэ бол зүгээр нэг хариуцлагагүй байдал биш, төрийн ивээл дор авлигын хэлхээ бий болсны илрэл. Энгийн иргэд энэ тогтолцоонд үргэлж хохирогч нь болдог” гэж хохирсон иргэд ярьж байна. Энэ нь авлига, эрх ашиг, хуулийн цоорхой хосолсон системийн асуудал болохыг харуулж байна. Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яам ямар хэрэгтэй вэ? Хариуцлагагүй, чадваргүй компаниудад тусгай зөвшөөрөл олгосноороо энэхүү яам иргэдийн өмнө хариуцлага хүлээх шаардлагатай. Иргэний шүүхээрээ яваа гээд хээв нэг дарга, мэргэжилтэн нар нь ярих нь инээдэмтэй. Овоо босгоогүй бол шаазгай яаж суух билээ гэж үг бий.
Солонгос улс хариуцлагагүй компаниудыг хуулиар “хар жагсаалтад”
оруулдаг. БНСУ-д дахин төлөвлөлтийн төслүүдэд оролцсон компани гэрээгээ
биелүүлэхгүй, иргэдийг хохироосон бол тусгай зөвшөөрлийг нь шууд цуцалж,
компанийн удирдлагад ял оноох, дахин ямар ч төрлийн барилгын төсөлд оролцохыг
хуульчилж хориглодог. Иргэдийн хохирлыг нөхөн төлөх тусгай сан ажилладаг бөгөөд
төрийн байгууллага, компанийн аль аль нь хариуцлага хүлээдэг тогтолцоо бий. Түүнчлэн
гэрээгээ биелүүлээгүй компанийн нэрийг олон нийтэд ил тод зарлаж, дахин
ямар ч төсөл хэрэгжүүлэх эрхгүй болгодог нь хариуцлагын системийг тогтвортой
байлгах үндэс болдог байна. Монголд ийм шударга хариуцлагын тогтолцоо хэрэгтэй
байна. Хуулиа биелүүлэхгүй, төсөл нэрээр иргэдийг хуурдаг компаниудыг төр дахин
ивээх ёсгүй. Авлигын энэ хэлхээг ил тод шалгаж, нэрсийг нь нийтэд зарлах цаг
ирсэн байна. Эх сурвалж: https://shuukh.mn/